Barashada Qaybaha Diirta Qalinkii: Amiin Khadar.

0
139

Mujaahidkawayn, ahnaaqoonyahan in-dheergarad ah ayaamudoaandhawaynkadigay  qorshayaaldhalinkaraaafoaanuwaddankukasoowaaqsan.Inkastaoo ay yarayddadkaintagarankaraysaysaadaalahamujaahidka, waxauu Cali Gurayiskudayayinuutilmaamowaxaqayladhaantiisudaarantahaywaxanuyidhi; ‘Waar dad aan la garanayn, meelaan la garanayn, siaanlagaranaynqorsheaan la garanayn………’  Aqoonyahankuisagaoosiiwatabaadhitaankacuddurkanayuubishanhoraanteedii u magacbixiyayaafadanwaxaanuuguyeedhay Diir,

Hadaba, anagoo la tashanaynaaqoonyahano kale waxaaanujecelnahay in aandadkawaxakabarnoqaybahaDiirta. Waxaynumaqaalkankusoobandhigidoonaamudnaanta ay diirtukalaleedahay, shaqooyinka ay kalaqaabilsantahayiwm.

Iynukuhoraynosu’aasha ah; Diirtu ma qof baa, ma qays baa, ma qolaa?  Jawaabtuwaamaya. DiirtuwaaDulinkadhashadunuubtaiyoxumaanaha la caadaystoee dad yeeshaan. Abaanduulahadiirtumarkahorewaxa u kadhashaabeelmagacqabiilhuwanwaxanadhacda in magaratobadani ay cay iyoceebkuladulkuftobeeshiidarmadeedaDiirtaEebekauumay. Falceliskaarrintaasiwuxuunoqdaa in dad tirobadanooaanDiirta, Mabda’ la qabin, ooaanmanfackuqabin, ooaanmagaalo la joogini ay budkasooqaataansi ay u difaacaanDiirtan ay magaca la wadaagaan. Waxaanudadkaxasuusinaynaaqisadiinabiyada (csw) NuuxiyoIbraahim.

 

Diirtuwaxay u qaybsantaashanqayboodoomuhiim ah, iyoqayblixaadoonaansirasmi ah aanDiirtauga mid ahayn, balse mar mar la bahoowda.

 

    1) MadaxaamaQasriga

    2) Illaalada

    3) Tiknikada

    4) Maxaabiis

    5) Contractors amaQandaraasleyaal

—————————————————-

    6) Bisaasama pay as you go

—————————————————–

 

  1)   AynukuhoraynoqaybtakoowaadMadaxaamaQasriga; XubintaniwaaqaybtaugumuhiimsaneeDiirta, waa ta qorshaysafalalka, kuhagtabartimaameedka, dheecaankanamuudsata. HagayaashaxubintanwaxaugumuhiimsanCawjada (Hirsi), waxa kale ookamidaMoorganiyoMr&MrsSiiraanyo. Si loo saxohanaansocodkaDiirta, waxalagamamaarmaannoqotay in shaqaalahaxubintanlagasooqortodagmokaliya.

 

2) Illaaladowaaqaybtaugufirfircoonwaanabaalasha ay Diirtukuduusho. Illaaladawaxa la siiyaaquudjoogta ah. Illaaladashaqaaleheeduwaxaykasookalajeedaandagmooyinkawadankaoodhan. Shakhsikastaooillaaladaka mid ahiwaxa u qaabilsanyahaydhaqdhaqaaqyadadegaankauukasoojeedo. Waxauu u tababaranyahay in u qudhakagooyocidkastaooiskudaydainayDiirta wax kasheegto. Tusaalewaxaaynu u sooqaadankarnaaNacnac, Waabeeye, Cukuse; Cali Mareexaan, Baashahaparlamanka, Cadaani, Abgaal, Shabeel, Dhuxul, Sayidka,CaliYuusuf (G/ku/labaadeeGolahaWakiiladaiyoqaarkaloobadan.

 

 3) Tignikaduwaxay u badantahayodoyoiyocaaqilo  dadda’doodu ay kasaraysolixdan. Af-soomaliahaanTiknikadawaxaynukufasilikarnaaqalabamasaabaansidaadarteednahadbaninkiihaystaayaamanaafacaadsada. Qalabkanwaxaka mid ah qaarlagalahadhaygumaystihii, intiidowladoodee u kaladambeeyaySomaliyaiyoSomalilandbamidibamarkeedasooisticmaashayaakhirkiinalagaqabsadaydowladiiRiyaale. XubnahaTiknikadawaxaugu da’ waynugunacaansanCabdiWaraabe, waxa kale ooaankadhicinWaran cade oodhawaaninoocadeeyay in u mucaaridkiijoogikariwaayay. WaxaxasuusmudanTiknikadu in aanaykasoconlugahabalse ay kadhaqaaqaancalooshXubnahaniwaakuwiidagaalkauguwayn la galijireyxisbigantaladahayamarkuumucaaridkaahaamarkaahadawaxayugushaqeysteensidiiiyagalooguisticmaalaayey. 

 

 4) Maxaabiistasidamagacoodakamuuqatawaanimanaanxorriyadhaysan, waxaanaykukalaxidhanyihiinJeelkawayneeKulmiyeiyoxabsikudhexyaalagolahafulinta. Maxaabiistani had iyo jeer waxayla  saftaanMadaxaDiirta. Tusaaleahaanhadaynudhowrmaxbuus u sooqaadanowaxakamida; Maxbuuskacaanka ah eedalkaoodhanlagayaqaanoeeMuuseBiixi– waaMandelaha Somaliland. Waxa kale ooisnaxidhanMaxamedKaahin, nasiibdaro Mohamed isumahaystoinuuxidhanyahay, sababtanawaxa loo badinayaainaytahay; Mar hadiiadeerkiixidhayisagawaa u xajkiiiyoisagaooqolkaka ah Diraysmadoobewaxayka mid tahayayaandarooyinkainahaysta. Wax kale ooaynumaxaabiistakaxasuusankarnaa Ina Ahmed Caydiid, Ina Xaabsade.

 

 5) Contractors amaQandaraaslayaal, Xubintaniwaaxubinaancalooshakasoconeecaqliguhago. Waa xubintaqaanawaxa ay kujirtaawuxuyahay. waaxubinkakaraamobadansaddexdaxubnoodeekala ah Illaalada, Tiknikada, iyoMaxaabiista. Xubintaniwaxayheshiis la gashayMadaxaDiirta, heshiiskaasoo u qornaasidan; ‘Ii xoqaankuuxoqeeama ‘QaateeQaado’. Xubnahaunuganiwuxuu u qaybsamaalaba; GanacsatoiyoSiyaasiyiin. XubnahaawaxakamidakalidiidanaystahaCabdiraxmanCirro, XaglaToosiye, Ina Aw Siciid, mulkiilaha HCTV, mulkiilaha Hotel MaansooriyoDahabshiil.

 

 6) Bisaaskumacnabadaninoogamabaahnasidamagacoodakucadnawaanimanqaatamaalindagaallacaggaadhaysasoonafuliyaqorshayaalkuwajahanmeeloamashakhsiyaadcayiman, marka ay howshaasidhamaatana dib ugunoqdabulshadii. BisaaskuwaxaydaadsanyihiinLawyacadoilaaCeelaayo, Markabissadloogabaahdo in la howl galiyoshuruudahaloogabaahanyahayinaybissadaasisoobuuxisaawaa afar; a) Waa in ay kasoojeedaabeesha, jifada, degmadaamashakhsiga la abaarayo. b) Waa in ay tahaybissadtuuryodheerooindhaha wax kalasoobixikarta. t) Waa inayahaataabissadaanxishoonooodhankartawixii loo dhiibo. j) Waa in iimaankunaaqusyahayooshillimaadku la waynyihiin.

 Hadiiaantusaaleidinkasiiyobissaaska, waxankasooqaadankarnaaninkiisheegtayinuuyahaycaaqilkajifadamujaahidDhagawayne. NinkaasiwuxuahaaninkiimeelisugukeenaysharaftiicaaqilnimoiyoHooyocaay. Waa ninkailaahada la iswaydiinayo  haduukaxishoonwaayayaayadiiwaxauukumaagayqabiilodhanooaanxumaankagalabsan. Waa ninkaquudkukagalaylabaninooaanwakhtiiyoisku da’ toonaaanahayn. waacaaqilka la guryonoqdayceebiyogodobbalseaanwaxbamaantakahaynyoomiyii u maalintaaqaatay. 

 Xubbintaniwaxaymagacabissadkuqaadatawaaficilada ay la wadaagaanxawayaankabissada. BissaduwaaxawayaanadatiradayareedhasheedacuntaBisadahaniwaxayuhowlgalaan kali kalimarnakooxkooxTusaale(wakhtiyadalawada howl galiyeywaxakamidamarkiilagudhawaaqeyGolahawadatashigaooilaaceelaayoilaalowyacadomarkaliyalagadhaqaajey)

 

Qalinkii :AmiinKhadar

Salaamucalaykum.